محمد بن علی طبری دارای اسم و رسم به عمادالدین طبری فقیه و محدّث امامی مذهب قرن پنجم و ششم، صاحب و مالک کتاب بشارة المصطفی لشیعة المرتضی و از مشایخ شاذان بن جبرئیل قمی، ابن بطریق حلی، قطبالدین راوندی، محمد بن مشهدی، و عربی بن مسافر مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبادی.
اسم و نسب
منتجب الدین رازی[۱] اسم و نسب اورا عماد الدین محمد بن ابی القاسم بن محمد بن علی آورده و خویش او [۲] نیز از پدرش با اسم و نسبِ ابوالقاسم علی بن محمد بن علی حافظه نموده است. در متن چاپ گردیدهٔ کتاب معالم العلماء نوشته ابن شهر آشوب[۳] اسم بابا او، به غلط، قاسم آمده آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
هرچند بیشتر منابع [۴] کنیه او را عماد الدین ضبط کردهاند، البته در ورژنای از الفهرست تاثیر منتجب الدین ــ که نزد روضه خوان حر عاملی بوده ــ کنیه وی جمال الدین گزارش رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاست.[۵]
با دقت تحت عنوان «دانا» – که طبری برای بابا خویش به عمل برده[۶] او در خانوادهای علمی متولد گردیده و رشد یافته میباشد. وی [۷] همینطور بابا خویش را به زهد و تقوا وصف شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.
معاشطومار
از تاریخ به دنیاآمدن عمادالدین اطلاعی در چنگ وجود ندارد. با اعتنا به نسبت «کَجّی طبری»[۸] و «طبری آملی کَجّی» [۹] که برای او حافظه کردهاند،[۱۰] او در کَجَّه به جهان آمده که شهری میباشد بین آمل و چالوس و از نواحی رویان،[۱۱] که امروزه به کَجور آوازه داراست.
سفرهای علمی
با دقت به سندها و تاریخهایی که طبری در بشارة المصطفی آورده میباشد، استادان و مشایخ او شناخته می گردند و میاقتدار سیر و سفرهای اورا رسم کرد. مبتنی بر این ورقه ها، طبری بعد از استخراج دانش در آمل تا سال ۵۰۹، در ۵۱۰ به ری و 1سال بعد از آن به نجف رفته و بعد از آن به آمل بازگشته، چون در سال ۵۲۰ در آمل از ابواسحاق اسماعیل بن ابی القاسم دیلمی حدیث شنیده میباشد.[۱۲]
سکونت در حله
به نوشتهٔ ابن اسفندیار، امیر ابن ورّام بن ابی فراس حلی (متوفی ۶۰۵ق) دو سال طبری را در حلّه نگاه داشت، برای وی مقرری سالیانه انتخاب کرد و درین زمان، اهل بغداد و کوفه و شیعه ها عراق عرب به رینگٔ درس طبری پیوستند.[۱۳] همو مینویسد که ورّام دختر طبری را به همسری خویش درآورد.[۱۴]
وفات
تاریخ وفات طبری دانسته وجود ندارد. سازه بر گزارش ابن مشهدی، طبری در سال ۵۵۳ در مشهد علوی (نجف) به رمز میبرده[۱۵] و به این ترتیب، تا سال جاری در قید حیات بوده میباشد.
رده علمی
محمد بن مشهدی و ابن بطریق حلی، از شاگردان و راویان طبری، از او با عنا وین «الشیخ الفقیه العالم»[۱۶] و «الشیخ الفقیه»[۱۷] حافظه کردهاند و منتجبالدین رازی [۱۸] نیز – که به یک واسطه از طبری ماجرا کرده – از وی با تیتر «الشیخ الإمام» مذکور و او را به فقاهت و وثاقت ستوده میباشد. در قرن هفتم نیز ابن اسفندیار[۱۹] اسم او را با عنا وین «خواجهٔ امام» و «عالم آل محمد» بیان نموده است.
استادان و مشایخ
استادان و مشایخ طبری و مجال و جای تلاوت، سماع و ماجرا او از آنها، به ترتیب عبارتاند از:
سید ابوطالب یحیی بن محمد جوانی حسینی حسنی آملی در آمل در سال ۵۰۹ق؛[۲۰]
ابومحمد حسن بن حسین بن بابویه رازی در ری در سال ۵۱۰ق؛[۲۱]
ابوالنجم محمد بن عبدالوهاب بن عیسی رازی در ری در سال ۵۱۰؛[۲۲]
حسن بن محمد طوسی در نجف در سالهای ۵۱۰[۲۳] و ۵۱۱؛[۲۴]
ابوعبدالله محمد بن احمد بن شهریار خازن در به عبارتیجا در سالهای ۵۱۲[۲۵]و ۵۱۴[۲۶] و ۵۱۶؛[۲۷]
ابوالبقاء ابراهیم بن حسین بصری در همانجا در سال ۵۱۶؛[۲۸]
ابوالبرکات قدمت بن ابراهیم بن محمد بن حمزه حسینی کوفی از عالمان زیدیه در کوفه در سالهای ۵۱۲[۲۹] و ۵۱۶؛[۳۰]
ابوغالب سعید بن محمد بن احمد ثقفی کوفی در کوفه در سال ۵۱۶؛[۳۱]
ابوعلی محمد بن علی بن قرواش تَمیمی در نجف در سال ۵۱۶؛[۳۲]
ابومحمد جبار بن علی بن جعفر رازی در نجف در سال ۵۱۶؛[۳۳]
ابواسحاق اسماعیل بن ابیالقاسم بن احمد دیلمی در آمل در سال ۵۲۰؛[۳۴]
ابوجعفر محمد بن ابیالحسن علی بن عبدالصمد تمیمی در نیشابور در سال ۵۲۴.[۳۵]
طبری همینطور احادیثی را به داستان از پدرش، ابو القاسم علی بن محمد بن علی، فارغ از بیان تاریخ[۳۶] یا این که به نقل وجاده از کتاب دست نویسٔ وی،[۳۷] در بشارة المصطفی آورده میباشد.
ابو محمد حسن بن حسین بن بابویه در سال ۵۱۰ در خانقاه خویش در ری[۳۸] و ابو علی طوسی در سال ۵۱۱ در مشهدِ امیرمؤمنان در نجف،[۳۹] به خط خویش، اذنٔ روایتی برای طبری نوشتهاند.
طبری همینطور برخی از احادیث ابو محمد حسن بن حسین بن بابویه را از روی ورژنٔ اصل او نگارش کرده و بعد بر فرزند وی خواندن کرده است.[۴۰] فی مابین مشایخ و استادان طبری، ظاهراً عمدهٔ تحصیلات طبری نزد ابو علی طوسی بوده میباشد،[۴۱] همچنانکه روایات اکثری را به قصه از وی در کتابش آورده و اورا گرانقدر داشته میباشد.[۴۲]
محمد بن علی طبری دارای اسم و رسم به عمادالدین طبری فقیه و محدّث امامی مذهب قرن پنجم و ششم، صاحب و مالک کتاب بشارة المصطفی لشیعة المرتضی و از مشایخ شاذان بن جبرئیل قمی، ابن بطریق حلی، قطبالدین راوندی، محمد بن مشهدی، و عربی بن مسافر مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبادی.
اسم و نسب
منتجب الدین رازی[۱] اسم و نسب اورا عماد الدین محمد بن ابی القاسم بن محمد بن علی آورده و خویش او [۲] نیز از پدرش با اسم و نسبِ ابوالقاسم علی بن محمد بن علی حافظه نموده است. در متن چاپ گردیدهٔ کتاب معالم العلماء نوشته ابن شهر آشوب[۳] اسم بابا او، به غلط، قاسم آمده آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
هرچند بیشتر منابع [۴] کنیه او را عماد الدین ضبط کردهاند، البته در ورژنای از الفهرست تاثیر منتجب الدین ــ که نزد روضه خوان حر عاملی بوده ــ کنیه وی جمال الدین گزارش رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاست.[۵]
با دقت تحت عنوان «دانا» – که طبری برای بابا خویش به عمل برده[۶] او در خانوادهای علمی متولد گردیده و رشد یافته میباشد. وی [۷] همینطور بابا خویش را به زهد و تقوا وصف شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.
معاشطومار
از تاریخ به دنیاآمدن عمادالدین اطلاعی در چنگ وجود ندارد. با اعتنا به نسبت «کَجّی طبری»[۸] و «طبری آملی کَجّی» [۹] که برای او حافظه کردهاند،[۱۰] او در کَجَّه به جهان آمده که شهری میباشد بین آمل و چالوس و از نواحی رویان،[۱۱] که امروزه به کَجور آوازه داراست.
سفرهای علمی
با دقت به سندها و تاریخهایی که طبری در بشارة المصطفی آورده میباشد، استادان و مشایخ او شناخته می گردند و میاقتدار سیر و سفرهای اورا رسم کرد. مبتنی بر این ورقه ها، طبری بعد از استخراج دانش در آمل تا سال ۵۰۹، در ۵۱۰ به ری و 1سال بعد از آن به نجف رفته و بعد از آن به آمل بازگشته، چون در سال ۵۲۰ در آمل از ابواسحاق اسماعیل بن ابی القاسم دیلمی حدیث شنیده میباشد.[۱۲]
سکونت در حله
به نوشتهٔ ابن اسفندیار، امیر ابن ورّام بن ابی فراس حلی (متوفی ۶۰۵ق) دو سال طبری را در حلّه نگاه داشت، برای وی مقرری سالیانه انتخاب کرد و درین زمان، اهل بغداد و کوفه و شیعه ها عراق عرب به رینگٔ درس طبری پیوستند.[۱۳] همو مینویسد که ورّام دختر طبری را به همسری خویش درآورد.[۱۴]
وفات
تاریخ وفات طبری دانسته وجود ندارد. سازه بر گزارش ابن مشهدی، طبری در سال ۵۵۳ در مشهد علوی (نجف) به رمز میبرده[۱۵] و به این ترتیب، تا سال جاری در قید حیات بوده میباشد.
رده علمی
محمد بن مشهدی و ابن بطریق حلی، از شاگردان و راویان طبری، از او با عنا وین «الشیخ الفقیه العالم»[۱۶] و «الشیخ الفقیه»[۱۷] حافظه کردهاند و منتجبالدین رازی [۱۸] نیز – که به یک واسطه از طبری ماجرا کرده – از وی با تیتر «الشیخ الإمام» مذکور و او را به فقاهت و وثاقت ستوده میباشد. در قرن هفتم نیز ابن اسفندیار[۱۹] اسم او را با عنا وین «خواجهٔ امام» و «عالم آل محمد» بیان نموده است.
استادان و مشایخ
استادان و مشایخ طبری و مجال و جای تلاوت، سماع و ماجرا او از آنها، به ترتیب عبارتاند از:
سید ابوطالب یحیی بن محمد جوانی حسینی حسنی آملی در آمل در سال ۵۰۹ق؛[۲۰]
ابومحمد حسن بن حسین بن بابویه رازی در ری در سال ۵۱۰ق؛[۲۱]
ابوالنجم محمد بن عبدالوهاب بن عیسی رازی در ری در سال ۵۱۰؛[۲۲]
حسن بن محمد طوسی در نجف در سالهای ۵۱۰[۲۳] و ۵۱۱؛[۲۴]
ابوعبدالله محمد بن احمد بن شهریار خازن در به عبارتیجا در سالهای ۵۱۲[۲۵]و ۵۱۴[۲۶] و ۵۱۶؛[۲۷]
ابوالبقاء ابراهیم بن حسین بصری در همانجا در سال ۵۱۶؛[۲۸]
ابوالبرکات قدمت بن ابراهیم بن محمد بن حمزه حسینی کوفی از عالمان زیدیه در کوفه در سالهای ۵۱۲[۲۹] و ۵۱۶؛[۳۰]
ابوغالب سعید بن محمد بن احمد ثقفی کوفی در کوفه در سال ۵۱۶؛[۳۱]
ابوعلی محمد بن علی بن قرواش تَمیمی در نجف در سال ۵۱۶؛[۳۲]
ابومحمد جبار بن علی بن جعفر رازی در نجف در سال ۵۱۶؛[۳۳]
ابواسحاق اسماعیل بن ابیالقاسم بن احمد دیلمی در آمل در سال ۵۲۰؛[۳۴]
ابوجعفر محمد بن ابیالحسن علی بن عبدالصمد تمیمی در نیشابور در سال ۵۲۴.[۳۵]
طبری همینطور احادیثی را به داستان از پدرش، ابو القاسم علی بن محمد بن علی، فارغ از بیان تاریخ[۳۶] یا این که به نقل وجاده از کتاب دست نویسٔ وی،[۳۷] در بشارة المصطفی آورده میباشد.
ابو محمد حسن بن حسین بن بابویه در سال ۵۱۰ در خانقاه خویش در ری[۳۸] و ابو علی طوسی در سال ۵۱۱ در مشهدِ امیرمؤمنان در نجف،[۳۹] به خط خویش، اذنٔ روایتی برای طبری نوشتهاند.
طبری همینطور برخی از احادیث ابو محمد حسن بن حسین بن بابویه را از روی ورژنٔ اصل او نگارش کرده و بعد بر فرزند وی خواندن کرده است.[۴۰] فی مابین مشایخ و استادان طبری، ظاهراً عمدهٔ تحصیلات طبری نزد ابو علی طوسی بوده میباشد،[۴۱] همچنانکه روایات اکثری را به قصه از وی در کتابش آورده و اورا گرانقدر داشته میباشد.[۴۲]
شماره تلفن و راههای ارتباط با مسجد النبی کوهسنگی مشهد